27 آذر در تقویم جمهوری اسلامی ایران روز وحدت حوزه و دانشگاه است و انتخاب این روز نشانه می دهد که نظام آموزشی حوزه و دانشگاه متفاوت هستند. روحانی اندیشمند مرحوم دکتر حجه الاسلام و المسلمین داوود فیرحی استاد تمام گروه علوم سیاسی دانشگاه تهران، نشان داد که در سیستم آموزشی دانشگاه و حوزه باید ادب نفس ( اخلاق و ملاحظات اخلاقی ) را بر ادب درس ( آموزش و فرآیند های آموزشی )  رجحان داده شود.

امروزه مفهوم ادب در حوزه فرهنگ تعریف می شود . انسان متمدن امروز در مجموعه اي از فرهنگ ها زيست مي كند. انسان با فرهنگ ، انسان زنده است وحقيقت را از دروغ و نفاق  تميز مي دهد و راه و رسم زندگي و سازگاري و احترام به جامعه را خوب مي داند. چنان كه حضرت مولانا فرموده است :

          از خدا جوييم توفيق ادب                                      بي ادب محروم ماند از لطف رب

          بي ادب تنها نه خود را داشت بد                                بلكه آتش در همه آفاق زد

           از ادب پرنور گشته ست اين فلك                              وز ادب معصوم و پاك آمد ملك

متاسفانه نظام آموزشی ایران در یک سده گذشته از شناخت اصیل که مبتنی بر اتیمولوژی (= شناخت حقیقیکلمات و عبارات و تقریرات ) بهره ای ندارد. یا به تعبیر قُدما و پیشینیان " به حرف نمی رسد. " یعنی افراد در نظام اموزشی ایران کمتر در ک درستی از کلام ، نوشته و رفتار یکدیگر بدست می آورند.

ادب درس اكتسابي و ادب نفس ذاتي است.  ادب اكتسابي كه در مدرسه ، حوزه علمیه و دانشگاه و جامعه آموخته شده ، بر ادب ذاتي تأثير گذار است . آیا ادب اکتسابی می تواند ادب ذاتی رام و مطيع و هموار سازد؟ اين تغيير و تحول بستگي به اراده و خواسته صاحب نفس دارد . اگر صاحب نفس التيام پذير و انعطاف پذير باشد، تحول رفتاری ممكن است. و چنانچه صاحب نفس، التيام پذير و انعطاف پذير نباشد تحول رفتاری ممكن نيست . درعلوم انسانی - حتي در علوم طبیعی -  نخستين حرف را اخلاق مي زند . کتب ادیان آسمانی و ادیان بشری ، ديوان هاي شعر و آثار علما و متفكران تكيه بر اخلاق و ادب و فرهنگ و ترك جهالت و خشونت داشته و دارند .

                    ادب نه كسب عبادت به سعي حق طلبي است        

                    به غير خاك شدن هرچه هست بي ادبي است 

 اکنون مرحوم فیرحی خُلد آشیان است و خاطرات نیک او حسرت افزای دوستان همراه و مخالفان ناسازگارش است . افتخار داشتم رساله دکترای خود را با ایشان مطرح کنم و چه صادقانه راهنمایی کردند و چه مشفقانه خطاهایم را پوشش دادند . هیچگاه نظر مخالف خود را تحقیر نمی کردند و برای نظر خود استدلال سنجیده ارائه می کرد در رد نظر دیگران نمی کوشید برای اثبات نظر خود سعی بلیغ می نمود. او به من بارها گوشزد کرد که من ادب درس را در حوزه علمیه با ادب نفس از استادانم اموخته ام و در دانشگاه نیز به سیره استادانم در حوزه عمل می کنم.